Dr. Mana Ece Tuna – Psikolojik Danışman | Yetişkinlik ve İnsan İlişkileri
Eğitimci | Araştırmacı
Hakkımda
Mesleki yaşamım boyunca insanı anlamanın en önemli yollarından birinin, onun ilişkilerine bakmak olduğunu düşündüm. Kendimizle, eşimizle/partnerlerimizle, ailemizle, arkadaşlarımızla ve birlikte çalıştığımız insanlarla kurduğumuz ilişkiler; ihtiyaçlarımızı, seçimlerimizi, kendimizi nasıl gördüğümüzü ve yaşamımızı nasıl sürdürdüğümüzü önemli ölçüde şekillendiriyor.
Mesleki çalışmalarımda ağırlıklı olarak genç yetişkinlik sonrası dönemdeki yetişkinlerin ilişki ve yaşam deneyimlerine odaklanıyorum. Romantik ilişkiler, aile ve kardeş ilişkileri, arkadaşlıklar, iş yaşamındaki kişilerarası ilişkiler ve kişinin kendisiyle kurduğu ilişki; hem uygulama hem de akademik çalışmalarımda tekrar tekrar üzerinde durduğum alanlar oldu.
İlişkileri yalnızca iki kişi arasında yaşanan sorunlar ya da anlaşmazlıklar üzerinden değerlendirmiyorum. Bir ilişkiyi anlamaya çalışırken kişinin yaşam öyküsünü, geçmiş ve güncel ilişkilerini, bağlanma deneyimlerini, içinde bulunduğu aile sistemini, kültürel ve toplumsal çevresini ve yaşamının o dönemindeki koşulları birlikte düşünmenin önemli olduğuna inanıyorum.
Psikolojik Danışma ve Rehberlik alanındaki lisans, yüksek lisans ve doktora eğitimimi Orta Doğu Teknik Üniversitesi’nde tamamladım. Yaklaşık 30 yıllık mesleki yaşamım; psikolojik danışmanlık çalışmalarının yanı sıra üniversitede öğretim üyeliği, araştırma, akademik yayınlar, mesleki eğitimler ve farklı kurumlara yönelik eğitim çalışmalarını kapsıyor.
Uzmanlık
Mesleki İlgi ve Uzmanlık Alanlarım
Mesleki çalışmalarımda yetişkinlerin kendileriyle ve yaşamlarındaki önemli kişilerle kurdukları ilişkileri merkeze alıyorum. İlişkileri yalnızca yaşanan sorunlar üzerinden değil; yakınlık, bağlılık, sınırlar, ihtiyaçlar, beklentiler, iletişim biçimleri ve zaman içinde oluşan ilişki örüntüleri üzerinden anlamaya çalışıyorum.
01
Yakın ve Romantik İlişkiler
Romantik ilişkilerde yakınlık ve bağlılık, ihtiyaç ve beklentiler, kişisel sınırlar, iletişim ve çatışma biçimleri, ilişkide tekrar eden örüntüler, ayrılık ve ilişkinin farklı yaşam dönemlerinde geçirdiği değişimler temel ilgi alanlarım arasında yer alıyor.
02
Aile ve Yaşam Boyu Süren İlişkiler
Yetişkinlikte anne-baba ile ilişkiler, kardeş ilişkileri ve aile içinde yıllar içinde oluşmuş ilişki biçimleri; bireyin bugünkü ilişkilerini ve kendisini algılama biçimini etkileyebilen önemli deneyimlerdir. Bu ilişkilerin yetişkinlik dönemindeki değişimi ve yeniden tanımlanması özellikle ilgilendiğim alanlardan biridir.
03
Arkadaşlık ve İş Yaşamındaki İlişkiler
Yakın arkadaşlıklar, sosyal çevre ve iş yaşamındaki kişilerarası ilişkiler de yetişkin yaşamının önemli bir bölümünü oluşturur. Bu ilişkilerde aidiyet, karşılıklılık, sınırlar, çatışmalar, beklentiler ve ilişki kayıpları üzerinde durduğum konular arasındadır.
04
Girişkenlik / Atılganlık (Assertiveness) Becerileri
Girişkenlik; kişinin kendi duygu, düşünce, ihtiyaç ve sınırlarını açık ve doğrudan ifade edebilmesi, gerektiğinde “hayır” diyebilmesi ve bunu yaparken karşısındaki kişinin haklarını da gözetebilmesiyle ilgili temel bir kişilerarası beceridir. Yaklaşık sekiz yıl boyunca girişkenlik becerilerinin geliştirilmesine yönelik bireysel ve grup çalışmaları yürüttüm. Bu alanda özellikle kişinin kendi ihtiyaçlarını fark etmesi, bunları ifade edebilmesi, sınır koyabilmesi, çatışmadan kaçınmadan kendisini ortaya koyabilmesi ve pasiflik ile saldırganlık arasında daha dengeli bir iletişim biçimi geliştirmesi üzerinde duruyorum.
05
Yaşam Geçişleri ve Değişim Dönemleri
Yetişkinlik boyunca iş değişikliği, emeklilik, taşınma, ayrılık, kayıp, aile yapısındaki değişiklikler ve yaşamın farklı dönemlerine geçiş gibi süreçler kişinin ilişkilerini, kendilik algısını ve gündelik yaşamını yeniden düzenlemesini gerektirebilir. Bu geçiş dönemlerinin kişilerarası ilişkiler ve kişinin kendisiyle kurduğu ilişki üzerindeki etkileri de mesleki ilgi alanlarım arasında yer alıyor.
06
Kişinin Kendisiyle Kurduğu İlişki
İnsanların başkalarıyla kurdukları ilişkilerin, kendileriyle kurdukları ilişkiden bağımsız olmadığını düşünüyorum. Kendilik algısı, kişinin kendi ihtiyaçlarını fark etmesi, kendisine yönelik beklentileri, kişisel sınırları ve yaşamındaki seçimleri bu nedenle mesleki ilgi alanlarımın önemli bir parçasını oluşturuyor.
07
Kültürel ve Toplumsal Bağlam İçinde İlişkiler
İlişkilerin içinde yaşanılan kültürden, toplumsal normlardan ve kişinin ait olduğu sosyal gruplardan bağımsız ele alınamayacağını düşünüyorum. Kültürel farklılıklar, toplumsal beklentiler ve kimlik deneyimlerinin ilişkiler üzerindeki etkileriyle; LGBTİ+ bireylerin romantik ilişkileri, aile ve sosyal çevre deneyimleriyle özellikle ilgileniyorum.
Yaklaşım
Mesleki Yaklaşımım
İnsan davranışını ve ilişkileri tek bir kuram üzerinden açıklamanın sınırlı olduğunu düşünüyorum.
Mesleki bakış açımda farklı kuramsal yaklaşımların sağladığı bilgileri kişinin yaşam öyküsü, ilişkileri ve içinde bulunduğu sosyal-kültürel bağlamla birlikte değerlendirmeyi önemsiyorum.
Çalışmalarıma yön veren başlıca yaklaşımlar arasında:
- İnsan merkezli yaklaşım
- Bilişsel-davranışçı yaklaşımlar
- Bağlanma kuramı
- Sistemik yaklaşım
- Kültüre duyarlı ve çokkültürlü yaklaşım
yer alıyor.
LGBTİ+ bireylerin yaşam ve ilişki deneyimlerine ilişkin çalışmalarımda, cinsel yönelim ve cinsiyet kimliği çeşitliliğini insan deneyiminin doğal bir parçası olarak kabul eden, ayrımcılık içermeyen ve kültürel bağlama duyarlı bir mesleki yaklaşımı benimsiyorum.
Akademik
Eğitim ve Akademik Geçmiş
1997–2003
Doktora – Psikolojik Danışma ve Rehberlik
Orta Doğu Teknik Üniversitesi
1994–1997
Yüksek Lisans – Psikolojik Danışma ve Rehberlik
Orta Doğu Teknik Üniversitesi
1990–1994
Lisans – Psikolojik Danışma ve Rehberlik
Orta Doğu Teknik Üniversitesi
Doktora çalışmalarım sırasında TÜBA Bütünleştirilmiş Yurtiçi–Yurtdışı Bursu kapsamında ABD’de University of Notre Dame Psikoloji Bölümü’nde araştırma çalışmalarında bulundum.
Üniversitede Eğitim ve Akademik Çalışmalarım
Üniversitede yaklaşık 12 yıl öğretim üyesi olarak görev yaptım. Bu süre boyunca Psikolojik Danışma ve Rehberlik alanındaki farklı kuramsal ve uygulamalı derslerin yanı sıra öğrencilerin mesleki gelişimlerine yönelik çalışmalar yürüttüm.
Öğretim üyeliğinin yanı sıra araştırma projelerinde yürütücü ve araştırmacı olarak görev aldım; ulusal ve uluslararası bilimsel yayınlar, kitap bölümleri ve konferans çalışmaları gerçekleştirdim.
Akademik çalışmalarım psikolojik uyum, baş etme, yakın ilişkiler, kültürlerarası farklılıklar, çokkültürlülük, göç ve bireylerin içinde bulundukları sosyal ve kültürel bağlamlarla ilişkileri gibi çeşitli konuları kapsadı.
Üniversitedeki görevlerim sırasında Öğretme ve Öğrenme Merkezi Direktörlüğü ve çeşitli akademik kurul ve komisyon görevlerini de yürüttüm.
Sürekli gelişim
Mesleki Eğitimler ve Sürekli Mesleki Gelişim
Mesleki yaşamım boyunca psikolojik danışma ve yakın ilişkiler alanındaki bilgi ve uygulamalarımı geliştirmek amacıyla farklı kuramsal yaklaşımlarda eğitim ve süpervizyon çalışmalarına katıldım.
Bu çalışmalar arasında özellikle:
- Aile ve evlilik terapisi
- Çift ilişkileri ve sistemik yaklaşım
- Bağlanma ve yakın ilişkiler
- Pozitif psikoterapi
- Şema terapi
- Gestalt yaklaşımı
- Fotoğraf temelli psikolojik çalışma yöntemleri
- Kriz, travma, yas ve ölüm
- Madde bağımlılığı ve önleme
alanlarındaki eğitimler bulunmaktadır.
Mesleki gelişimi tamamlanmış bir süreçten çok, çalışma yaşamı boyunca devam eden bir öğrenme süreci olarak görüyorum.
Kurumsal
Kurumlara Verdiğim Eğitim ve Seminerler
Akademik çalışmalarımın yanı sıra kamu kurumları, eğitim kurumları ve farklı meslek gruplarına yönelik eğitim ve seminerler verdim.
Bu çalışmalar arasında psikolojik danışmanlara, öğretmenlere, ruh sağlığı çalışanlarına ve farklı kamu kurumlarının personeline yönelik aile ilişkileri, psikososyal destek, kültürel çeşitlilik, göç, eğitim ve psikolojik danışma alanlarındaki eğitimler yer alıyor.
Özgeçmiş
Eğitimim, akademik çalışmalarım, araştırma projelerim, yayınlarım, mesleki eğitimlerim ve kurumsal çalışmalarım hakkında ayrıntılı bilgi için özgeçmişimi inceleyebilirsiniz.
Bu web sitesi mesleki özgeçmişim, akademik çalışmalarım ve uzmanlık alanlarım hakkında bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır.
© Dr. Mana Ece Tuna